Dok se ime Huremsultanije gotovo uvek prvo pomene kada se govori o najmoćnijim ženama Osmanskog carstva, mnogi zaboravljaju da je postojala žena čiji je uticaj trajao mnogo duže. Safije sultanija nije osvojila istoriju burnom ljubavnom pričom, već neverovatnim političkim instinktom, strpljenjem i sposobnošću da preživi ono što je za većinu značilo sigurnu smrt.
Njena priča počinje daleko od Istanbula. Istoričari veruju da je rođena oko 1550. godine, najverovatnije na području današnje Albanije ili u venecijanskim posedima na Jadranu. Kao veoma mlada dospela je u ropstvo, a zatim u harem princa Murata, budućeg sultana Murata III. U to vreme nije mogla ni da nasluti da će jednog dana postati najuticajnija žena carstva.
Ljubav koja je trajala decenijama
Za razliku od mnogih konkubina koje su brzo padale u zaborav, Safije je uspela da osvoji Muratovo srce. Savremenici su pisali da je bio toliko zaljubljen u nju da godinama nije pokazivao interesovanje za druge žene u haremu.
To je izazvalo ozbiljnu zabrinutost na dvoru. Smatralo se da budući sultan mora da ima mnogo naslednika kako bi dinastija opstala. Zbog toga je Muratova majka, Nurbanu sultanija, navodno organizovala dolazak novih devojaka u harem kako bi sina odvojila od Safije.
Na kraju je Murat popustio pritiscima i dobio veliki broj dece sa drugim konkubinama, ali Safije nikada nije izgubila status njegove miljenice. Njihov odnos ostao je poseban sve do njegove smrti.
Da li je Safije varala sultana?
Ne postoje istorijski dokazi da je Safije ikada bila neverna Muratu III. Takve priče povremeno se pojavljuju u romanima, televizijskim serijama i na internetu, ali ih ozbiljni istoričari ne smatraju verodostojnim.
U galeriji ispod pogledajte slike kako je zaista izgledala, kao i prikaz iz serije!
Naprotiv, njen najveći "ljubavni savez" bio je upravo sa sultanom. Umesto ljubavnih afera, Safije je gradila mrežu političkih saveznika, što joj je donelo daleko veću moć nego što bi joj donela bilo kakva tajna romansa.
Majka sultana i žena koja je vladala iz senke
Kada je Murat III umro 1595. godine, njihov sin Mehmed III seo je na presto. Tada Safije postaje valide sultanija, majka vladajućeg sultana, što je bila najuticajnija pozicija koju je jedna žena mogla da ima u Osmanskom carstvu.
Od tog trenutka njena moć postaje gotovo neograničena.
Strani ambasadori često su pokušavali da preko nje utiču na odluke sultana, znajući da će Safijina reč imati veću težinu od mišljenja mnogih velikih vezira. Posebno je bila poznata njena prepiska sa engleskom kraljicom Elizabetom I. Dve vladarke razmenjivale su pisma i raskošne poklone, što je predstavljalo retkost za to vreme i pokazivalo koliko je Safije bila cenjena i izvan granica Osmanskog carstva.
Žena koja je preživela gotovo sve
Safije je nadživela vladavinu Sulejmana Veličanstvenog, Selima II, svog muža Murata III, sina Mehmeda III, unuka Ahmeda I, a najverovatnije je dočekala i stupanje na presto Mustafe I.
Dok su se sultani smenjivali, umirali ili bivali zbačeni, ona je ostajala na dvoru, prilagođavajući se novim okolnostima i pažljivo čuvajući svoj položaj. U vremenu kada je jedan pogrešan potez mogao da znači davljenje svilenim gajtanom ili progonstvo u Staru palatu, to je bio podvig bez presedana.
Intrige koje su oblikovale carstvo
Safije je živela u periodu poznatom kao "Sultanat žena", kada su majke, supruge i bake sultana često imale ogroman politički uticaj.
Optuživali su je da postavlja svoje ljude na važne funkcije, da utiče na državne odluke i da vodi tajne pregovore sa stranim diplomatama. Istoričari smatraju da je deo tih optužbi bio preuveličan, ali nema sumnje da je bila jedna od najmoćnijih žena svog vremena.
Njena sposobnost da proceni kome treba verovati, a od koga se skloniti, omogućila joj je da opstane u svetu u kojem su zavere bile svakodnevica.
Pad sa vrha
Posle smrti Mehmeda III 1603. godine, na presto dolazi njegov sin Ahmed I. Nova valide sultanija postaje Ahmedova majka Handan, a Safije gubi gotovo svu političku moć.
Prema tadašnjem običaju, preseljena je u Staru palatu, gde je provela ostatak života daleko od državnih poslova. Ipak, za razliku od mnogih svojih savremenika, doživela je duboku starost i umrla prirodnom smrću oko 1619. godine.
Zbog čega je Safije ostala upamćena?
Za razliku od Hurem, čija je priča pre svega obojena velikom ljubavlju sa Sulejmanom, Safijin život bio je priča o političkom talentu, strpljenju i izuzetnoj sposobnosti prilagođavanja.
Od devojke koja je kao robinja stigla u harem postala je žena kojoj su pisale evropske kraljice, kojoj su se dodvoravali ambasadori i koja je decenijama uticala na odluke jednog od najmoćnijih carstava na svetu. Nadživela je gotovo sve svoje savremenike i ostala simbol žene koja je shvatila da se najveća moć često ne nalazi na prestolu, već odmah iza njega.
BONUS VIDEO:
