- U Grčkoj žena ne mora da stavlja maramu kada ulazi u crkvu, to je lični čin pobožnosti.
- U Srbiji i Rusiji praksa je češća i tradicionalno očekivana, naročito u manastirima.
- Suština, kako naglašavaju teolozi, nije u samom komadu tkanine, već u unutrašnjem stavu vernice – da li ulazi u hram sa poštovanjem i skromnošću.
Pitanje pokrivanja glave kod žena u pravoslavlju vekovima je izazivalo pažnju i tumačenja. Koreni se nalaze u Bibliji i spisima crkvenih otaca, gde se o marami piše kao o znaku skromnosti i pobožnosti.
Međutim, savremena praksa pokazuje da se običaji razlikuju od zemlje do zemlje, pa tako i u Grčkoj u odnosu na slovenske pravoslavne tradicije.
U crkvama širom Grčke žene nisu obavezne da nose maramu. Pokrivanje glave se smatra gestom pobožnosti i skromnosti, ali nije propisano kao stroga norma. Vodič sa Atosa objašnjava simboliku marame – da ona označava poštovanje prema Bogu, ali naglašavaju da je to prvenstveno slobodna odluka vernice.
Važno je razumeti da se u ovom vodiču marame pominju u kontekstu pravoslavne tradicije uopšte, a ne kao pravilo za Svetu Goru. Na Svetu Goru žene uopšte ne mogu da uđu zbog drevnog pravila avaton, koje od 11. veka zabranjuje prisustvo žena na ovom monaškom poluostrvu. Zato se objašnjenja o maramama odnose na praksu u parohijama i manastirima širom Grčke, gde žene slobodno učestvuju u liturgiji.
Za razliku od Grčke, u Srbiji i Rusiji pokrivanje glave je i dalje uobičajeno i često očekivano. U mnogim parohijama žene se podstiču da nose maramu tokom liturgije, a u manastirima se to smatra pravilom ponašanja.
U srpskoj i ruskoj praksi marama se doživljava kao deo liturgijskog ponašanja, znak poštovanja prema svetom prostoru i bogosluženju. Iako se u gradskim parohijama sve češće viđa da žene ulaze bez marame, u konzervativnijim sredinama i dalje se očekuje da se glava pokrije.
Bez obzira na razlike među zemljama, simbolika je ista: marama označava skromnost, pobožnost i poštovanje. U Grčkoj se ona posmatra kao slobodan izbor, dok se u Srbiji i Rusiji češće doživljava kao tradicija koju treba poštovati.
BONUS VIDEO: